ê.Ã. Ù³ÛÇëÇ 19-ÇÝ ÐÐ ²¶ ݳ˳ñ³ñ ¾¹í³ñ¹ ܳɵ³Ý¹Û³ÝÝ ³ß˳ï³Ýù³ÛÇÝ ×³ß áõÝ»ó³í ºíñáå³ÛÇ  ËáñÑñ¹Ç ·É˳íáñ ù³ñïáõÕ³ñÇ ï»Õ³Ï³É Øá¹ ¹» ´áÛ»ñ-´áõùÇùÇáÛÇ Ñ»ï:

àÕçáõÝ»Éáí ÑÛáõñÇÝ` ݳ˳ñ³ñ ܳɵ³Ý¹Û³ÝÝ ³ë³ó, áñ г۳ëï³ÝÁ ϳñ»õáñáõÙ ¿ Çñ ³Ý¹³Ù³ÏóáõÃÛáõÝÁ ºÊ-Ç ÝÙ³Ý Ñ»ÕÇݳϳíáñ ÙÇç³½·³ÛÇÝ Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛ³ÝÁ »õ Áݹ·Í»ó, áñ г۳ëï³ÝÝ ³Ý¹³Ù³ÏóáõÃÛáõÝÇó Ç í»ñ µ³ñ»ËÕ×áñ»Ý ϳï³ñáõÙ ¿ Çñ å³ñï³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ »õ ¹ñ³Ýó Ù»Í Ù³ëÝ ³ñ¹»Ý ÇëÏ Ï³ï³ñí³Í ¿, Ù³ëݳíáñ³å»ë ÷á÷áËí»É ¿ ê³Ñٳݳ¹ñáõÃÛáõÝÁ »õ ¹ñ³ÝÇó µËáÕ ÙÇ ß³ñù ûñ»ÝùÝ»ñ:  

ܳ˳ñ³ñ ܳɵ³Ý¹Û³ÝÁ ѳݷ³Ù³Ýáñ»Ý Ý»ñϳ۳óñ»ó ÐÐ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ÏáÕÙÇó ϳï³ñí³Í ù³ÛÉ»ñÁ ºíñáå³ÛÇ ËáñÑñ¹Ç ÊáñÑñ¹³ñ³Ý³Ï³Ý í»Ñ³ÅáÕáíÇ 1609 µ³Ý³Ó»õáõÙ å³ñáõݳÏíáÕ ³é³ç³ñÏáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ï³ï³ñÙ³Ý áõÕÕáõÃÛ³Ùµ: ÐÐ ²¶Ü ջϳí³ñÁ ѳí³ëïdzóñ»ó, áñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ïñ³Ù³¹ñí³Í »Ý ϳï³ñ»É ºÊÊì ³é³ç³ñÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ܳ ݳ»õ í»ñ³Ñ³ëï³ï»ó, áñ г۳ëï³ÝÁ, áñå»ë ºíñáå³ÛÇ ËáñÑñ¹Ç ³Ý¹³Ù, Ùï³¹Çñ ¿ ³ÛëáõÑ»ï »õë ³ÏïÇíáñ»Ý Ù³ëݳÏó»É ºÊ ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³ÝÁ:

Øá¹ ¹» ´áÛ»ñ-´áõùÇùÇáÝ Çñ Ñ»ñÃÇÝ Ýß»ó, áñ ºÊÊì µ³Ý³Ó»õÇ ³é³ç³ñÏáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ï³ï³ñÙ³Ý ·áñÍÁÝóóáõÙ ½·³ÉÇ Ñ³çáÕáõÃÛáõÝÝ»ñ ¿ ³ñӳݳ·ñ»É »õ ³Û¹ ·áñÍÁÝóóÁ ·ÝáõÙ ¿ ×Çßï áõÕÕáõÃÛ³Ùµ: ܳ áÕçáõÝ»ó Ù³ñïÇ 1-Ç ¹»åù»ñÁ ùÝÝáÕ ³ÝÏ³Ë Ñ³ÝÓݳËáõÙµ ëï»ÕÍ»Éáõ г۳ëï³ÝÇ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ùï³¹ñáõÃÛáõÝÁ: îÇÏÇÝ ´áÛ»ñ-´áõùÇùÇáÛÇ ï»Õ»Ï³óñ»ó ݳ»õ, áñ Ùï³¹Çñ ¿ ѳݹÇå»É Áݹ¹ÇÙáõÃÛ³Ý Ý»ñϳ۳óáõóÇãÝ»ñÇÝ, áñáÝó Ñáñ¹áñ»Éáõ ¿ Ý»ñ·ñ³íí»É ϳéáõóáÕ³Ï³Ý »ñÏËáëáõÃÛ³Ý Ù»ç, ÇÝãÁ ݳ ³ñ»É ¿ Çß˳ÝáõÃÛ³Ý Ý»ñϳ۳óáõóãáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ»ï ѳݹÇåáõÙÝ»ñáõÙ:

¼ñáõó³ÏÇóÝ»ñÁ ³Ý¹ñ³¹³ñÓ³Ý Ý³»õ ï³ñ³Í³ßñç³Ý³ÛÇÝ ËݹÇñÝ»ñÇÝ: