ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ
ä³ñáÝ ·É˳íáñ ù³ñïáõÕ³ñ
гñ·»ÉÇ ·áñÍÁÝÏ»ñÝ»ñ  

  ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ,  

æ»ñÙáñ»Ý áÕçáõÝáõÙ »Ýù Ò»½ Ò»ñ å³ßïáÝÁ ëï³ÝÓÝ»Éáõ ϳå³ÏóáõÃÛ³Ùµ »õ ·Çï»Ýù, áñ ѳ×áõÛùáí ³ß˳ï»Éáõ »Ýù Ò»½ Ñ»ï: ܳËáñ¹ ݳ˳·³ÑÇÝ ¿É Ïó³ÝϳݳÛÇÝù Ù»ñ ѳïáõÏ ßÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ѳÛïÝ»É Ù»ñ ÁݹѳÝáõñ ·áñÍÇ Ù»ç Ýñ³ Ý»ñ·ñ³íí³ÍáõÃÛ³Ý áõ Ý»ñ¹ñáõÙÇ Ñ³Ù³ñ:  

ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ,  

2000Ã. г½³ñ³ÙÛ³ÏÇ ·³·³Ã³ÅáÕáíÁ ï»ÕÇ ¿ñ áõÝ»ÝáõÙ Ù»Ï ³ÛÉ ÜÛáõ ÚáñùáõÙ, Ù»Ï ³ÛÉ Å³Ù³Ý³Ï³ßñç³ÝáõÙ,- ݳËù³Ý áñ Ù»ñ ûñ³Ï³ñ·Ý ³ÙµáÕçáíÇÝ ÏɳÝí»ñ ³Ýíï³Ý·áõÃÛ³Ý ³Ýݳ˳¹»å Ùñó³Ñ³Ûï»ñáí,- »õ ³Û¹ Å³Ù³Ý³Ï Ù»ñ ³Ýíï³Ý·áõÃÛ³Ý ·»ñ³·áõÛÝ Ùñó³Ñ³ÛïÁ ѳٳñíáõÙ ¿ñ ѳÙÁݹѳÝáõñ ïÝï»ë³Ï³Ý ½³ñ·³óÙ³Ý µ³óÃáÕáõÙÝ»ñÁ:

²Û¹ ¿ñ å³ï׳éÁ, áñ ÍÝáõݹ ³é³Ý §Ð³½³ñ³ÙÛ³ÏÇ ½³ñ·³óÙ³Ý Ýå³ï³ÏÝ»ñÁ¦: ºí å³Ñ³Ýçí»ó ³ß˳ñÑÇ ·ñ»Ã» 200 ³é³çÝáñ¹Ç ϳÙùÝ áõ í×é³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ áõà Ñëï³Ï áõ ³ÏÝѳÛï Ýå³ï³Ï ë³ÑٳݻÉáõ ѳٳñ, áñáÝù ϳñáÕ »Ý ³Ù÷á÷í»É ²Ù³ñïÛ³ ê»ÝÇ å»ñ׳Ëáë ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛ³Ùµ. §¼³ñ·³óáõÙÁ ³½³ïáõÃÛáõÝ ¿¦:

²Ûë ÑÇÝ· ï³ñÇÝ»ñÇ ÁÝóóùáõÙ ³Û¹ Ýå³ï³ÏÝ»ñÇ Ññ³ï³åáõÃÛáõÝÁ ãÇ Ýí³½»É: ºí Ó»õ³Ý³É, û ³í»ÉÇ ùÇã áõݻݳÉÁ ϳñáÕ ¿ µ³í³ñ³ñ ÉÇÝ»É ³Ûë íÇÃ˳ñÇ Ñ³ñëïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ï»ñïÙ³Ý ¹³ñáõÙ, ³ÝÏ»ÕÍ ã¿, ³í»ÉÇÝ` íï³Ý·³íáñ ¿ »õ ³Ý³ñ¹³ñ³óÇ:

ºÃ» ѳٳß˳ñѳÛÇÝ ³Ýíï³Ý·áõÃÛ³Ý Ñ³ñóÝ ¿ Ù»ñ áõß³¹ñáõÃÛ³Ý Ï»ÝïñáÝáõÙ, »õ Ù»Ýù ѳÙá½í³Í »Ýù, áñ ½³ñ·³óáõÙÝ ¿ ï³ÝáõÙ ¹»åÇ ³Ýíï³Ý·áõÃÛáõÝ, ³å³ Ù»Ýù å»ïù ¿ ÑÇß»Ýù ¾É»³Ýáñ èáõ½í»ÉïÇÝ, áñÝ ³í»ÉÇ ù³Ý 60 ï³ñÇ ³é³ç, سñ¹áõ Çñ³íáõÝùÝ»ñÇ Ñ³ÙÁݹѳÝáõñ Ñéã³Ï³·ñÇ íñ³ ³ß˳ï»ÉÇë, Ó»õ³Ï»ñå»ó ³ÛÝ, ÇÝãÝ ³ÏÝѳÛï ¿ñ. §Î³ñÇùÇ Ù»ç ·ïÝíáÕ Ù³ñ¹ÇÏ ³½³ï ã»Ý¦:

ØdzÛÝ ³Ûë Ýå³ï³ÏÝ»ñÇÝ Ñ³ëÝ»Éáí ¿, áñ Ù³ñ¹ÇÏ Ï³ñáÕ »Ý ³åñ»É §³í»ÉÇ Ù»Í ³½³ïáõÃÛ³Ý Ù»ç¦:

ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ,  

г۳ëï³ÝáõÙ, áñÁ áõÝÇ ë³Ñٳݳ÷³Ï ïÝï»ë³Ï³Ý å³ß³ñÝ»ñ, ë³Ï³ÛÝ Ñ½áñ ϳÙùáí ÅáÕáíáõñ¹, Ù»½ ѳçáÕí»É ¿ µ³ñÓñ ïÝï»ë³Ï³Ý ³× ·ñ³Ýó»É: ²Û¹áõѳݹ»ñÓ, Ù»ñ, ÇÝãå»ë »õ ³ß˳ñÑÇ ËݹÇñÁ ïÝï»ë³Ï³Ý Ýí³×áõÙÝ»ñÁ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ½³ñ·³óÙ³Ý ³é³çÁÝóóÇ í»ñ³Í»ÉÝ ¿:

г۳ëï³ÝÝ ³Ýѳٵ»ñáõÃÛ³Ùµ ¿ ëå³ëáõÙ §Ø³ñ¹Ï³ÛÇÝ ½³ñ·³óÙ³Ý ½»ÏáõÛóǦ ³Ù»Ý³ÙÛ³ ÉáõÛë ÁÝͳÛÙ³ÝÁ, áñáíÑ»ï»õ ³ÛÝ ÝÙ³Ý ¿ ·Ý³Ñ³ï³Ï³ÝÝ»ñÇ Ã»ñÃÇÏÇ: ´³ñ»µ³Ëï³µ³ñ, Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ï³ñÇ Ù»Ýù ɳí ûñÃÇÏ »Ýù ëï³ÝáõÙ »õ ·ñ³ÝóáõÙ »Ýù ³é³çÁÝóó, ·ñ³ÝóáõÙ »Ýù µ³ñ»É³íáõÙ: ²Ûë ï³ñÇ Ù»Ýù 83-ñ¹ ï»ÕÝ »Ýù ½µ³Õ»óñ»Éª ³é³ç ³ÝóÝ»Éáí Ù»ñ µáÉáñ ѳñ»õ³ÝÝ»ñÇó:

Ø»Ýù ãå»ïù ¿ ûñ³·Ý³Ñ³ï»Ýù ³Ûë Ýí³×áõÙÝ»ñÁ: ê³Ï³ÛÝ, »Ã» ³ñ¹³ñ áõ Ñ»é³ï»ë ÉÇÝ»Ýù, ãå»ïù ¿ ݳ»õ ¹ñ³Ýù ã³÷³½³ÝóáõÃÛ³Ý Ñ³ëóÝ»Ýù: ²Û¹ óáõó³ÝÇßÇ ¹ñ³Ï³Ý ÏáÕÙ»ñÇÝ Ý³Û»Éáí` Ù»Ýù å»ïù ¿ Ýϳï»Ýù ³ÛÝ µ³óÃáÕáõÙÝ»ñÁ, áñ å³ñï³íáñ »Ýù í»ñ³óÝ»É:

²é³çÇÝÁ, Ù»Ýù å»ïù ¿ áõÕÇÝ»ñ ·ïÝ»Ýù ³Õù³ïáõÃÛ³Ý Ýí³½»óáõÙÝ ³ñ³·³óÝ»Éáõ ѳٳñ: гë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ Ï³ñÍÇù »Ý ϳ½ÙáõÙ ³ÛÝ µ³Ýáí, û ÇÝãå»ë ¿ ³ÛÝ í»ñ³µ»ñáõÙ Çñ ³Ù»Ý³Ëáó»ÉÇ ß»ñï»ñÇÝ: г۳ëï³ÝáõÙ ³Õù³ïáõÃÛáõÝÁ Ï»Ýïñáݳó³Í ¿ ·ÛáõÕ³Ï³Ý í³Ûñ»ñáõÙ: Ø»Ýù å»ïù ¿ íëï³Ñ ÉÇÝ»Ýù, áñ Ù»ñ µ³ñÓñ ïÝï»ëÏ³Ý ³×Ý Çñ ³½¹»óáõÃÛáõÝÝ ¿ ÃáÕÝáõÙ ù³Õ³ùÇó ¹áõñë »õ ßñç³ÝÝ»ñáõÙ ³åñáÕ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ³é³ÝÓÇÝ ÁÝï³ÝÇùÇ íñ³: ²ÛëåÇëáí, Ù»½ ѳٳñ ïÝï»ë³Ï³Ý ½³ñ·³óáõÙÁ Ý߳ݳÏáõÙ ¿ ·ÛáõÕ³Ï³Ý í³Ûñ»ñÇ ÇÝï»·ñ³óí³Í ½³ñ·³óáõÙ, Ý߳ݳÏáõÙ ¿ ·ïÝ»É »õ Ëñ³Ëáõë»É ³ÛÝåÇëÇ å³ÛÙ³ÝÝ»ñ, áñáÝù Ýå³ëï³íáñ »Ý ½³ñ·³óÙ³Ý Ñ³Ù³ñ »õ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ »Ý ï³ÉÇë ½³ñÏ ï³É ³ñï³¹ñ³Ï³Ý ϳñáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ: ÆÝãå»ë г½³ñ³ÙÛ³ÏÇ ½³ñ·³óÙ³Ý Ýå³ï³ÏÝ»ñÝ »Ý å³Ñ³ÝçáõÙ ·áñͳÏóáõÃÛáõÝ Ñ³ñáõëï »õ ³Õù³ï »ñÏñÝ»ñÇ ÙÇç»õ, ³ÛÝå»ë ¿É Ù»Ýù å»ïù ¿ ³Ùñ³åݹ»Ýù ·áñͳÏóáõÃÛáõÝÁ Ù»ñ »ñÏñÇ Ñ³ñáõëïÝ»ñÇ áõ ³Õù³ïÝ»ñÇ ÙÇç»õª ¹ñ³Ýáí ÇëÏ ³ñ³·³óÝ»Éáí ½³ñ·³óÙ³Ý ï»Ùå»ñÁ:

ºñÏñáñ¹, Ù»Ýù ÅáÕáíñ¹³í³ñáõÃÛáõÝÁ í»ñ³ÍáõÙ »Ýù ½³ñ·³óÙ³Ý ·áñÍÇùÇ: ÄáÕáíñ¹³í³ñ³Ï³Ý ѳëï³ïáõÃÛáõÝÝ»ñÝ áõ ·áñÍÁÝóóÝ»ñÝ ÇÝùݳÝå³ï³Ï ã»Ý: Üñ³Ýù ݳ»õ ·áñÍÇùÝ»ñ »Ý ³ÝÑñ³Å»ßï ù³Õ³ù³Ï³Ý áõ ïÝï»ë³Ï³Ý ÙÇç³í³Ûñ ëï»ÕÍ»Éáõ ѳٳñ, áñÁ ѳݷ»óÝáõÙ ¿ µ³ßËí³Í ³×Ç »õ ³ñųݳå³ïÇí ½³ñ·³óÙ³Ý: ¼³Ý·í³Í³ÛÇÝ ïÝï»ë³Ï³Ý í»ñ³Ó»õáõÙÝ»ñÇ ·áñÍÁÝóóÇÝ µÝáñáß ¹³Å³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝóáí Ù»Ýù ³Ýó»É »Ýù, ëáíáñ³Ï³Ý ù³Õ³ù³óáõ Ù»ç íѳïáõÃÛ³Ý ½·³óáÕáõÃÛáõÝ »Ý ³é³ç³óñ»É: γÛáõÝ, Ñ»ï»õáճϳÝ, ó÷³ÝóÇÏ, ѽáñ ÅáÕáíñ¹³í³ñ³Ï³Ý ѳëï³ïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ áõÅ »Ý ï³ÉÇë Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ù³Õ³ù³óáõ: ÄáÕáíñ¹³í³ñáõÃÛáõÝÝ ³í»ÉÇÝ ¿, ù³Ý ÁÝïñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ÄáÕáíñ¹³í³ñáõÃÛáõÝÁ ѳëï³ïáõÃÛáõÝÝ»ñ »Ý, áñáÝù ³½³ï³Ï³Ý »Ý áõ ϳÝ˳ï»ë»ÉÇ, ÇÝãå»ë ݳ»õ ë³Ñٳݳ÷³ÏáõÙ »Ý í»ñݳ˳íÇ ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁª ¹ñ³Ýáí ÇëÏ Ï³Ý˳ñ·»É»Éáí ·áñÍ»Éáõ ³Ýѳí³ë³ñ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ëï»ÕÍáõÙÁ: ²ÛÉ Ï»ñå ³ë³Í, Ù»Ýù ѽáñ ÅáÕáíñ¹³í³ñ³Ï³Ý ѳëï³ïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ »õ ûñ»Ýë¹ñáõÃÛ³Ý Ï³ñÇùÝ áõÝ»Ýù Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ÃáõÉáõÃÛáõÝÝ»ñÇó å³ßïå³Ýí»Éáõ ѳٳñ:

Ø»Ýù ã»Ýù µ³í³ñ³ñíÇ ³ÛÝ µ³Ýáí, áñ ³é³ç »Ýù Ù»ñ ѳñ»õ³ÝÝ»ñÇó »õ ÙÇçÇÝ ï»Õ »Ýù ½µ³Õ»óÝáõÙ ³ß˳ñÑÇ »ñÏñÝ»ñÇ Ù»ç: ²Ûëûñ ³Û¹ï»Õ ÉÇÝ»ÉÁ Ù»Ýù µ³í³ñ³ñ »Ýù ѳٳñáõÙ ëáëÏ ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñáíÑ»ï»õ óáõÛó »Ýù ïí»É, áñ ѳϳé³Ï ³Ù»ÝÇ ÇÝãÇ, ѳϳé³Ï ³ß˳ñѳ·ñáõÃÛ³ÝÁ, ѳϳé³Ï å³ïÙáõÃÛ³ÝÁ, Ù»Ýù ·Çï»Ýù ÇÝãå»ë í»ñ³åñ»É:  

ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ,  

г۳ëï³ÝÁ ÷áùñ, ¹»åÇ Íáí »Éù ãáõÝ»óáÕ »ñÏÇñ ¿, ë³Ï³í µÝ³Ï³Ý å³ß³ñÝ»ñáí: Ø»½ ѳٳñ ëáíáñ³Ï³Ý ¿ ¹³ñÓ»É ³ë»ÉÁ, û Ù»ñ ٻͳ·áõÛÝ µÝ³Ï³Ý å³ß³ñÁ Ù»ñ ÅáÕáíáõñ¹Ý ¿, áñáíÑ»ï»õ Çëϳå»ë, ³ÛÝ µáÉáñ µÝ³Ï³Ý å³ß³ñÝ»ñÁ, áñ ·áÛáõÃÛáõÝ áõÝ»Ý Ù»½ ѳñ³ÏÇó å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙª ݳíÃÝ áõ ·³½Á, Ù»ñ ï³ñ³ÍùáõÙ ãϳÝ:

ê³Ï³ÛÝ, å³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ, »ë ϳñáÕ »Ù ³ë»É, áñ »Ã» ݳíà áõݻݳÛÇÝù, ݳíóÛÇÝ »Ï³ÙáõïÝ»ñÁ Ïû·ï³·áñÍ»ÇÝù Ù»ñ ÏñÃ³Ï³Ý µÛáõç»Ý ÏñÏݳå³ïÏ»Éáõ ѳٳñ, áñáíÑ»ï»õ ÷á÷áËáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ ÏñÃáõÃÛáõÝÝ ¿³Ï³Ý ¿. áñáíÑ»ï»õ ÏñÃáõÃÛáõÝÁ Ýáñ »ñ³½Ý»ñ ¿ ëï»ÕÍáõÙ »õ ϳñáÕáõÃÛáõݪ Çñ³·áñÍ»Éáõ ³Û¹ »ñ³½Ý»ñÁ:

Ø»Ýù ³Û¹ ݳíóÛÇÝ »Ï³ÙáõïÝ»ñÁ Ïû·ï³·áñÍ»ÇÝù Ù»ñ ëáóÇ³É³Ï³Ý ³å³ÑáíáõÃÛ³Ý µÛáõç»Ý ÏñÏݳå³ïÏ»Éáõ ѳٳñ, áñáíÑ»ï»õ ¹»é»õë ó³í³ÉÇ ×»Õù ϳ Ù»ñ ÅáÕáíñ¹Ç »ñ³½Ý»ñÇ áõ Ñ»é³ÝϳñÝ»ñÇ ÙÇç»õ:

Ø»Ýù ³Û¹ ·áõÙ³ñÁ Ïû·ï³·áñÍ»ÇÝù Ù»ñ µÝ³Ï³Ý ÙÇç³í³ÛñÇ å³ßïå³ÝáõÃÛ³ÝÝ áõÕÕí³Í ç³Ýù»ñÁ ÏñÏݳå³ïÏ»Éáõ ѳٳñ, áñáíÑ»ï»õ ¹³ ³Ù»Ý³íëï³Ñ Ý»ñ¹ñáõÙ³ÛÇÝ Íñ³·ÇñÝ ¿, áñ áñ»õ¿ å»ïáõÃÛáõÝ Ï³ñáÕ ¿ áõݻݳÉ:  

ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ,  

²ÛÝ, ÇÝãÇó Ù»Ýù ½»ñÍ ÏÙݳÛÇÝù, ¹³ Ù»ñ é³½Ù³Ï³Ý µÛáõç»Ç ÏñÏݳå³ïÏáõÙÝ ¿: ºí Ù»ñ ³Ý·áñÍáõÃÛáõÝÝ ³ñ¹³ñ³óÝ»Éáõ ѳٳñ ã¿ÇÝù ëï»ÕÍÇ »ñ»õ³Ï³Û³Ï³Ý ³ñï³ùÇÝ íï³Ý·: Ø»Ýù ßÇÝÍáõ ïå³íáñáõÃÛáõÝ ã¿ÇÝù ëï»ÕÍÇ, û å³ñ½áõݳÏ, ÷áõóç³Ý ÉáõÍáõÙÝ»ñ áõÝ»Ýù µ³ñ¹ ëáódzÉ-ïÝï»ë³Ï³Ý áõ ù³Õ³ù³Ï³Ý Ùñó³Ñ³Ûï»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ²ÛÉ Ï»ñå ³ë³Í, Ù»Ýù ã¿ÇÝù »Ýó¹ñÇ, áñ é³½Ù³Ï³Ý áõÅÁ ·áñÍÇù ϳñáÕ ¿ ÉÇÝ»É Ý»ñùÇÝ Ï³Ù ³ñï³ùÇÝ ù³Õ³ù³Ï³ÝáõÃÛ³Ý Ù»ç: è³½Ù³Ï³Ý áõÅÁ Ù³ñ¹Ï³Ýó ϳé³í³ñ»Éáõ ï³ñµ»ñ³Ï ã¿:  

ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ,  

î³ñ³Í³ßñç³Ý³ÛÇÝ Ñ³Ï³Ù³ñïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ å³ñ³·³ÛáõÙ é³½Ù³Ï³Ý ÉáõÍáõÙÝ»ñ ù³ñá½»ÉÁ áã ÙdzÛÝ ³ÝÇñ³Ï³Ý ¿, ³ÛÉ»õ ³ñï³óáÉáõÙ ¿ ÅáÕáíñ¹³í³ñáõÃÛ³Ý, Ù³ñ¹áõ Çñ³íáõÝùÝ»ñÇ áõ Çñ³í³Ï³Ý ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý ÁÝϳÉáõÙÝ»ñÇ ³ÏÝѳÛï µ³ó³Ï³ÛáõÃÛáõÝÁ: Ødzíáñí³Í ³½·»ñÇ Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛ³Ý ÑÇÙݳ¹ÇñÝ»ñÁ ·Çï»ÇÝ, áñ ³Ýíï³Ý·áõÃÛáõÝÁ, ½³ñ·³óáõÙÝ áõ Ù³ñ¹áõ Çñ³íáõÝùÝ»ñÁ ÁÝóÝáõÙ »Ý ѳٳï»Õ:  

ÆÝùÝáñáßáõÙÁ Ù³ñ¹áõ Çñ³íáõÝù ¿, å³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ: È»éݳÛÇÝ Ô³ñ³µ³ÕÇ ÅáÕáíáõñ¹Á å³Ûù³ñ»É »õ Ýí³×»É ¿ ÇÝùÝáñáßÙ³Ý Çñ³íáõÝùÁ: ¸ñ³Ý ѳëÝ»Éáõ ѳٳñ Ýñ³Ýù ¹ÇÙ³Ï³Û»É »Ý Çñ»Ýó ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ ãí³Û»ÉáÕ ÙÇ Ï³é³í³ñáõÃÛ³Ý ù³Õ³ù³Ï³Ý áõ é³½Ù³Ï³Ý ³·ñ»ëdzÝ, áñÁ ÷áñÓáõÙ ¿ñ µéÝáõÃÛ³Ùµ, ϳï³Õ³µ³ñ, Ïáåïáñ»Ý ×Ýᯐ Ýñ³Ýó: ê»÷³Ï³Ý Çñ³íáõÝùÇ Ñ³Ù³ñ å³Ûù³ñ»ÉÁ Ýñ³Ýó ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ ã¿ñ: Üñ³Ýó Çñ³íáõÝùÝ»ñÁ áã í»ñ³ó³Ï³Ý ¿ÇÝ, áã ¿É ã³÷³½³Ýóí³Í: Üñ³Ýù ó³ÝϳÝáõÙ ¿ÇÝ ³ÛÝ, ÇÝã Ù»½³ÝÇó ß³ï»ñÝ áõÝ»Ý, ³ÛÝ ¿ª ë»÷³Ï³Ý ÑáÕÇ íñ³, ë»÷³Ï³Ý ï³ÝÁ, µéÝáõÃÛáõÝÇó ½»ñÍ Ë³Õ³Õ ³åñ»Éáõ Çñ³íáõÝù: гϳé³Ï ³Ù»ÝÇ, Ýñ³Ýó ¹³ ѳçáÕí»ó: ²Û¹ ųٳݳÏÇó Ç í»ñ Ýñ³Ýù ¹ñë»õáñ»É »Ý ϳé³í³ñ»Éáõ, ÅáÕáíñ¹³í³ñ³Ï³Ý ѳëï³ïáõÃÛáõÝÝ»ñ ½³ñ·³óÝ»Éáõ »õ Çñ»Ýó ³ÝϳËáõÃÛáõÝÁ å³Ñå³Ý»Éáõ ϳñáÕáõÃÛáõÝ:  

ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ,  

ÆÙ »ñÏñÇ ÝÙ³Ý »ñÏñÝ»ñÁ ³ÛëåÇëÇ ï³ñ»Ï³Ý ѳí³ùÝ»ñÇ Ù»Í ³ÏÝϳÉÇùÝ»ñáí »Ý ·³ÉÇë: Ø»Ýù ·³ÉÇë »Ýùª ÉÇ Ù³ëݳÏó»Éáõ, Ù»ñ Ý»ñ¹ñáõÙÝ áõݻݳÉáõ, µ³Ý³Ïó»Éáõ ó³ÝÏáõÃÛ³Ùµ:

ºÃ» áñå»ë ³ñï³ùÇÝ ·áñÍ»ñÇ Ý³Ë³ñ³ñ ÙÇ »ñÏñÇ, áñÝ ³ÏÝ»ñ»õáñ»Ý ÷áùñ ¿ »õ, ³ÝÏ»ÕÍáñ»Ý ³ë³Í, ³Ýϳï³ñ, »ë Çñ³íáõÝù ãáõݻ٠µ³ñáÛ³Ëáë»É Ù»ñ ѳí³ù³Ï³Ý ³å³·³ÛÇ Ù³ëÇÝ, ³å³ ÃáõÛÉ ïí»ù ÇÝÓ ÙÇ å³Ñ »ñ³½»É áñå»ë ³ß˳ñÑÇ ù³Õ³ù³óÇ:

زÎ-Ç µ³ñ»÷áËáõÙÝ»ñÇ Ñ»é³ÝϳñÁ Ëáëï³ÝáõÙ ¿ñ ³ñï³óáÉ»É ÙÇ ³ÛÝåÇëÇ ³ß˳ñÑ, áñÝ ³í»ÉÇ ¿ ÝÙ³Ý Ù»ñ ³Ûëûñí³ ³ß˳ñÑÇÝ: ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ, Ù»Ýù ϳñáÕ »Ýù ³Ûëï»Õ ãѳٳӳÛÝ»É ³Ûëûñ, ³Ûë ß³µ³Ã, ³Ûë ï³ñÇ, µ³Ûó Ù»Ï ûñ å»ïù ¿ ѳٳӳÛÝ»Ýù ³Ûë ѳëï³ïáõÃÛáõÝÁ µ³ñ»÷áË»Éáõ ßáõñç: Ø»Ýù ã»Ýù ϳñáÕ Ó»õ³Ý³É, û ã·Çï»Ýù Ù»ñ å³ïÙáõÃÛáõÝÁ, û Ù»Ýù Ñëï³Ïáñ»Ý ã»Ýù ï»ëÝáõÙ Ù»ñ ³éç»õ Ï³Ý·Ý³Í Çñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ, û ã·Çï»Ýù, áñ ³ß˳ñÑÁ ÷áËí»É ¿: ²Ûëûñ ³ÛÉ»õë 1945 Ãí³Ï³ÝÁ ã¿:

²Û¹áõѳݹ»ñÓ, Ñáõë³¹ñáÕ ¿ ³ÛÝ, áñ »ñ»ù ë»ñáõݹ ³é³ç ·ñí³Í, زÎ-Ç Ï³Ýáݳ¹ñáõÃÛ³Ý Ù»ç ³Ùñ³·ñí³Í ëϽµáõÝùÝ»ñÁ ß³ñáõݳÏáõÙ »Ý Ý߳ݳϳÉÇó ѳٳñí»É: ºí ¹³ ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ 1945Ãí³Ï³ÝÇ ê³Ý üñ³ÝóÇëÏáÛÇ á·ÇÝ, ³ÛÝ Ñ³Ù³ß˳ñѳÛÇÝ Ñ³Ù³Ó³ÛÝáõÃÛáõÝÁ, áñ Ó»õ³íáñí»ó, ѻճ÷áËáõÃÛáõÝ ¿ñ: ²ÛÝ ³Ùñ³·ñ»ó, áñ ë»ñáõݹݻñÁ ѳßí»ïáõ »Ý ³å³·³ÛÇ ë»ñáõݹݻñÇ ³éç»õ, áñ å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ѳßí»ïáõ »Ý Ù»ÏÁ ÙÛáõëÇ ³éç»õ, »õ áñ å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý »õ å»ïù ¿ ÙdzëÇÝ »ñ³ß˳íáñ»Ý ˳ճÕáõÃÛáõÝÝ ³ß˳ñÑáõÙ: ²ÛÝ µ³Ý³Ó»õÁ, áñáí Ýñ³Ýù ѳٳӳÛÝ»óÇÝ Ñ³ëÝ»É ³Û¹ Ýå³ï³ÏÇÝ, ³ß˳ï»ó:

²Ûëûñ Ù»Ýù ϳñÇù áõÝ»Ýù ³Û¹ µ³Ý³Ó»õÁ í»ñ³Ù߳ϻÉáõ, í»ñ³Ñ³ëï³ï»Éáõ å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝÝ áõ ѳßí»ïáõ ÉÇÝ»ÉÁ ë»÷³Ï³Ý ù³Õ³ù³óÇÝ»ñÇ Ñ³Ý¹»å, Ù»ÏÁ ÙÛáõëÇ Ñ³Ý¹»å, ÙÇç³½·³ÛÇÝ Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝÁª Çñ»Ýó ³Ý¹³ÙÝ»ñÇ Ñ³Ý¹»å: Ø»½ ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ ÙÇç³½·³ÛÇÝ Ñ³ñ³µ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ÙÇç³½·³ÛÇÝ Ñ³ëï³ïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ÅáÕáíñ¹³í³ñ³óÝ»É, »õ Ù»Ýù ϳñÇù áõÝ»Ýù áñáßÙ³Ý Ï³Û³óÙ³Ý ë»Õ³ÝÇ ßáõñç ³ñ¹³ñ Ý»ñϳ۳óí³ÍáõÃÛ³Ý, í³ëï³Ï³Í Ý»ñϳ۳óí³ÍáõÃÛ³Ý:

ì³ëï³Ï³Í Ý»ñϳ۳óí³ÍáõÃÛáõÝÁ, å³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ, ³ÛÝ ¿, »ñµ ³ÛÝ å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝù Ý»ñ·ñ³íí³Í »Ý Ù³ñ¹áõ Çñ³íáõÝùÝ»ñÇ áõ ûñ»ÝùÇ ·»ñ³Ï³ÛáõÃÛ³Ý å³ßïå³ÝáõÃÛ³Ý áõ ³é³çÙÕÙ³Ý ·áñÍáõÙ, Çñ³íáõÝù áõÝ»Ý Ý»ñϳ۳óí³Í ÉÇÝ»Éáõ سñ¹áõ Çñ³íáõÝùÝ»ñÇ ËáñÑñ¹áõÙ, »ñµ ³ÛÝ å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝù Éáõñç »Ý í»ñ³µ»ñíáõÙ ÅáÕáíñ¹³í³ñ³Ï³Ý áõ ïÝï»ë³Ï³Ý ½³ñ·³óÙ³ÝÁ, Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ áõÝ»Ý îÝï»ë³Ï³Ý áõ ëáóÇ³É³Ï³Ý ËáñÑñ¹Ç Ù³ëÁ ϳ½Ù»Éáõ, Ýñ³Ýù, áñáÝù ÝíÇñáõÙáí »Ý í»ñ³µ»ñíáõÙ ÙÇç³½·³ÛÇÝ Ñ³ÝñáõÃÛ³Ý ³é³çÁÝóóÇÝ áõ í³ñÏÇÝ, Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ áõÝ»Ý ï»Õ ·ñ³í»Éáõ ÙÇç³½·³ÛÇÝ Ñ³ÝñáõÃÛ³Ý ³é³çÝáñ¹Ý»ñÇ ß³ñùáõÙ:

²Ûë Ýå³ï³ÏÝ»ñÁ µáÉáñíÇÝ ¿É ٻͳÙÇï ã»Ý: ´Ý³Ï³Ý ¿, áñ ³½·³ÛÇÝ ß³Ñ»ñÁ åÇïÇ ï³ñµ»ñí»Ý: ºí ³Û¹ å³ï׳éáí ¿, áñ ³Ûë ÙÇç³½·³ÛÇÝ Ñ³ëï³ïáõÃÛáõÝÁ å»ïù ¿ ÙÇç³ÙïÇ Éñ³óÝ»Éáõ ³Û¹ µ³óÁ, áñáí ѳÝÓݳéáõÃÛáõÝÝ»ñÇ áõ ·áñÍ»Éáõ ¹ÇÙ³ó ³å³ÑáííáõÙ ¿ Ù³ëݳÏóáõÃÛáõÝ áõ ѳٳ·áñͳÏóáõÃÛáõÝ:  

ä³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ,  

²Ûë ³Ù»ÝÁ Ù»ñ »ñ»Ë³Ý»ñÇÝ Ñ³ßí»ïáõ ÉÇÝ»Éáõ Ù³ëÇÝ ¿: ÆëÏ »Ã» Ù»Ýù ãϳñáճݳ±Ýù Çñ³Ï³Ý³óÝ»É Ñ³½³ñ³ÙÛ³ÏÇ ½³ñ·³óÙ³Ý Ýå³ï³ÏÝ»ñÝ ³ÛÝ ¹»åùáõÙ, »ñµ ѳٳß˳ñѳÛÇÝ ïÝï»ëáõÃÛáõÝÁ ѳñëïáõÃÛáõÝ ¿ Ï»ñïáõÙ, ÇëÏ ³ß˳ñÑÇ µÝ³ÏãáõÃÛ³Ý Ï»ëÇÝ ³Û¹ ѳñëïáõÃÛ³Ý åïáõÕÝ»ñÝ ³Ýѳë³Ý»ÉÇ »Ý: ÆÝãå»±ë »Ýù Ù»Ýù ë³ Ù»ñ »ñ»Ë³Ý»ñÇÝ µ³ó³ïñ»Éáõ:

ÆëÏ »Ã» Ù»Ýù Ù»ñ ï³ñ³Í³ßñç³ÝáõÙ ãû·ïí»Ýù ³Ûë Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÇó, áñå»ë½Ç ѳëï³ï»Ýù ˳ճÕáõÃÛáõÝ »õ ³ÝóÛ³ÉáõÙ ÃáÕÝ»Ýù å³ï»ñ³½ÙÁ, ¹ñ³ ÑÇßáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ¹ñ³ Ñ»ï»õ³ÝùÝ»ñÁ, ¹ñ³ ëáódzɳϳÝ, ïÝï»ë³Ï³Ý »õ ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ Å³é³Ý·áõÃÛáõÝÁ, ³Û¹ ¹»åùáõ٠DZÝã »Ýù ÃáÕÝáõÙ Ù»ñ »ñ»Ë³Ý»ñÇÝ:  

ÆëÏ »Ã» Ù»Ýù ãëáíáñ»±Ýù ³ÝóÛ³ÉÇó, Ù»ñÅ»Ýù Ù»ñ §å³ßïå³Ý»Éáõ¦ ѳí³ù³Ï³Ý §å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝÁ¦ »õ ÃáõÛÉ ï³Ýù ϳé³í³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ ÏñÏÇÝ áõ ÏñÏÇÝ Íñ³·ñ»Éáõ »õ Çñ³Ï³Ý³óÝ»Éáõ µéݳñ³ñùÝ»ñ, ¿ÃÝÇÏ³Ï³Ý ½ïáõÙÝ»ñ, ó»Õ³ëå³ÝáõÃÛáõÝ ë»÷³Ï³Ý µÝ³ÏãáõÃÛ³Ý Ñ³Ý¹»å: ÆÝãå»±ë »Ýù ݳۻÉáõ Ù»ñ »ñ»Ë³Ý»ñÇ ³ãù»ñÇÝ:  

ºñµ »ñÏáõ ѳٳß˳ñѳÛÇÝ å³ï»ñ³½ÙÝ»ñÇó Ñ»ïá ëï»ÕÍí»ó زÎ-Á, ³ÛÝ ³ß˳ñÑÇ ÅáÕáíáõñ¹Ý»ñÇÝ ÑáõÛë áõ ѳí³ï ÁÝͳۻó ³é³çÝáñ¹Ý»ñÇ, ë»÷³Ï³Ý ³å³·³ÛÇ Ñ³Ý¹»å,  íëï³ÑáõÃÛáõÝ Çñ»Ýó »ñ»Ë³Ý»ñÇ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ:  

²Ûëûñ, Ù»Í ³Õ»ïÝ»ñÇó Ñ»ïá, ÉÇÝ»Ý ¹ñ³Ýù µÝ³Ï³Ý û ³ñÑ»ëï³ÍÇÝ, ÃíáõÙ ¿, û ³ß˳ñÑÇ ÅáÕáíáõñ¹Ý»ñÁ ϳñÇù áõÝ»Ý í»ñ³Ï³Ý·Ý»Éáõ Çñ»Ýó ѳí³ïÁ: òáõݳÙÇÇ »õ γïñÇݳÛÇ ³í»ñ³ÍáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, µéÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝù Çñ³Ï³Ý³óíáõÙ »Ý ¸³ñýáõñáõÙ, ëå³Ý¹Á, áñÇÝ ³Ï³Ý³ï»ë »Õ³Ýù ÈáݹáÝáõÙ, Ù»½ ëïÇåáõÙ »Ý ϳëϳÍÇ ï³Ï ³éÝ»É Ù»½, Ù»ñ ѳñ»õ³ÝÝ»ñÇÝ áõ Ù»ñ »Ýó¹ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ:

ÆëÏ Ù»ñ å³ï³ë˳ÝÁ ÇÝùÝ»ñë Ù»½ »õ Ù»ñ »ñ»Ë³Ý»ñÇÝ å»ïù ¿ ÉÇÝÇ ÙdzóÛ³É ÙÕáõÙÁ, ÙdzóÛ³É ÙÇçáóÝ»ñÁ »õ ÙdzóÛ³É ³ñÓ³·³ÝùÁ Ùdzíáñí³Í ³½·»ñÇ ÏáÕÙÇó: ºí Ødzíáñí³Í ³½·»ñÇ Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ ϳñáÕ ¿ ¹»é»õë ³Û¹ å³ï³ë˳ÝÁ ÉÇÝ»É:  

ÞÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝ, å³ñáÝ Ý³Ë³·³Ñ: